MUZEUM PARAFIALNE


REMONT W MUZEUM

Od 1 kwietnia aż do odwołania
Muzeum Parafialne nieczynne z powodu generalnego remontu

Remont starej plebanii


Muzeum Parafialne znajduje się w budynku starej modrzewiowej plebanii z 1699 roku przy ul. Kościelnej 5. Mieszczące się w dużej saki muzeum, zawdzięcza swe istnienie śp. ks. Prałatowi Janowi Solakowi, proboszczowi grybowskiemu z lat 1921-1961. Zgromadzone tu obiekty pochodzą w dużej mierze z dawnego kazimierzowskiego kościoła św. Katarzyny oraz ze spalonego w 1945 roku drewnianego kościółka św. Bernardyna. Wymienione zbiory poszerzono zabytkami pochodzącymi z sąsiednich cerkwi ruskich.

Muzeum głównie gromadzi i eksponuje piękne stare malowidła, rzeźby i ikony, niektóre naczynia liturgiczne oraz stare pisma i druki. Do najcenniejszych należą obrazy św. Zofii, św. Sebastiana i Świętej Rodziny, dwa trójkątne obrazy ze zwieńczenia tryptyku św. Zachariasza i Daniela.

Muzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w Grybowie

Św. Zofia z trzema córkami: Jest to obraz gotycki, malowany na desce. Powstał po roku 1450. Należy on do najbardziej znanych zabytków polskiego malarstwa gotyckiego. Obraz ten został wykonany przez tzw. krakowski-sądecką szkołę malarsko rzeźbiarską. Cechą charakterystyczną tej szkoły są tzw. "postacie tronujące", czyli postacie siedzące na charakterystycznych, szerokich ławach. Za postaciami nadwieszona wzorzysta kotara. Układ szat ostro łamany spiętrzony w dolnej części. Jest to cecha charakterystyczna dla stylu gotyckiego z polowy XV wieku.

Zachariasz i Daniel: Te dwa trójkątne obrazki, malowane na desce, były kiedyś zwieńczeniem gotyckiego ołtarza szafiastego. Ten tryptyk złożony z trzech obrazów, wykonała dla naszego kościoła również szkoła krakowsko-sądecka. Zwieńczenia te pochodzą z połowy XV wieku. Ich surowa, trójkątna forma, jest charakterystyczna dla tryptyków z wcześniejszej fazy rozwojowej. Zwieńczenia późniejsze były kształtowane z bogato rzeźbionych splotów ażurowych, lub przybierały formy małej architektury.

Muzeum Parafialne w Grybowie

Rodzina Matki Bożej: Jest to późno gotycki obraz malowany na desce z przełomu XV i XVI wieku. Obraz ten przedstawia rodzinę Matki Bożej: w środku mały Jezus, z lewej strony Matka Boża, z prawej św. Anna, u góry św. Joachim i św. Józef oraz dwaj uczniowie Pańscy. Obraz ten liczy prawie 500 lat. Jest to zupełnie inna sztuka malarska. Mały Jezus i niektóre postacie mają kręcone włosy. Nakrycie głów dwóch postaci to berety, jakie noszono w czasach Marcina Lutra. Szaty rozwiane przypominające postać muszli. Jest to następny etap po stylu kątowym, charakterystyczny dla późnej fazy gotyku, znanej u nas szeroko z twórczości Wita Stwosza.

Św. Sebastian: Obraz olejny, malowany na płótnie. Jest to wierna kopia obrazu św. Sebastiana, który został namalowany przez włoskiego malarza Guido Reniego. Obiekt będący dobrym przykładem barokowego sposobu malowania. Postać wydobyta jest przy pomocy świateł, podczas gdy kontur gubi się w tle.

Muzeum Parafialne w Grybowie

Św. Katarzyna Aleksandryjska: Obraz ten pochodzi niewątpliwie z dawnego kościoła parafialnego, gdyż święta Katarzyna jest patronką tutejszej parafii. Czas powstania zapewne: XVII/XVIII wiek.

Epitafium Jadwigi i Marcina Lichoniów: Jest to tablica drewniana, malowana, pochodząca z roku 1644/45. Tablica ta upamiętnia zmarłych Jadwigę i Marcina Lichoniów.

Muzeum Parafialne w Grybowie

Apostołowie - Ośmiu Apostołów /czterech brak/:Jest to część ikonostasu cerkiewnego, czyli ozdobnej ściany złożonej z samych obrazów i oddzielającej główny ołtarz od części przeznaczonej dla wiernych. Są to bardzo stare obrazy, liczące około 250 lat. Postacie malowane są przy użyciu kresek, co stanowiło cechę charakterystyczną malarstwa bizantyjskiego.

Apostołowie - Sześć postaci: Postacie malowane są metodą cieniowania, a nie kreską jak poprzednie. Jest to przykład przekształcenia się sztuki cerkiewnej pod wpływem malarstwa zachodniego, uprawnianego w kościołach łacińskich.

Muzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w Grybowie

Chrystus Pantocrator: Chrystus Władca i Sędzia na majestacie. Jest to temat pozowany często w sztuce bizantyjskiej i romańskiej, utrzymujący się w sztuce cerkiewnej.

Stare naczynia liturgiczne:

  • mosiężny dzbanek na wodę, która służyła kapłanowi do obmycia palców przed Mszą świętą,
  • metalowa, mosiężna ampułka na wodę i wino,
  • stary relikwiarz wykonany z drzewa w kształcie monstrancji z roku 1700
  • dawna "lampka wieczna" na oliwę, która paliła się dzień i noc przed głównym ołtarzem
  • naczynie liturgiczne, do którego ksiądz zabierał Komunię św udając się do chorego
  • stara kłódka żelazna, wykonana ręcznie przez kowala, służąca do zamykania drzwi kościelnych
  • dwie stare ozdobne popielniczki

Muzeum Parafialne w Grybowie

Kącik żydowski: Znajduje się kilka lichtarzy pochodzących z domów żydowskich w Grybowie. Każdy lichtarz ma nieparzystą liczbę ramion: 3, 5, 7 lub 9.

Pergamin żydowski: Pochodzi on z tutejszej grybowskiej synagogi. Ta synagoga została w znacznej części zniszczona przez Niemców, wnet po wkroczeniu do Grybowa. Liczy on przypuszczalnie około 200 lat.

Muzeum Parafialne w Grybowie

Ozdobne ewangeliarze: Dwa z nich pochodzą z kościoła grecko-katolickiego, jeden z cerkwi prawosławnej. Zawierają one cztery Ewangelie: Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. Maja piękną oprawę. Liczą około 150 lat.

Pergamin królewski: Pergamin z czasów króla Augusta II Mocnego, podpisane własnoręcznie przez króla słowami: "August Rex". Mówi o tym, jak należy pracować w cechach rzemieślniczych, jak nagradzać dobrych rzemieślników, karać rzemieślników leniwych, jak opiekować się chorymi rzemieślnikami i wdowami po rzemieślnikach.

Muzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w Grybowie

Ponadto w Muzeum znajduje się:

  • kilka starych modlitewników i książek służących do pobożnego rozmyślania, a także notatnik rozpoczynający się rokiem 1798, w którym ówczesny proboszcz notował ofiary składane na rzecz parafii i kościoła z okazji chrztów, ślubów i pogrzebów
  • pergamin nadania stopnia doktorskiego z medycyny obywatelowi grybowskiemu Wincentemu Petrowiczowi, który otrzymał ten stopień w Wiedniu w roku 1839. Pergamin ten jest opatrzony pieczęcią Uniwersytetu Wiedeńskiego. Pisany w języku łacińskim
  • kopia powstańcza /dzida/, której używali powstańcy polscy z czasów powstania styczniowego, z roku 1863. Jest ona wykonana z drzewa, stosunkowa lekka, opatrzona metalowym grotem
  • dwie kafle barokowe zamurowane w ścianie z roku 1699, na których widnieje herb ówczesnego kardynała krakowskiego.

Zamieszczone powyżej fotografie zostały wykonane w latach poprzednich. W 2008 roku Muzeum Parafialne przeszło gruntowny remont wnętrz. Pierwszą wystawą w "nowym" muzeum było ekspozycja pn. "Święci Wschodu i Zachodu", zrealizowaną w ramach X Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wszystkie opisane eksponaty będą stopniowo udostępniane zwiedzającym w terminie późniejszym.

Muzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w Grybowie

Muzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w Grybowie

Muzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w Grybowie

Muzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w Grybowie

Muzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w Grybowie

Muzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w GrybowieMuzeum Parafialne w Grybowie

Powrót do góry

Wiadomości z urzędu

Kalendarium

  • PO
  • WT
  • ŚR
  • CZ
  • PI
  • SO
  • NI
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • PO
  • WT
  • ŚR
  • CZ
  • PI
  • SO
  • NI

Na skróty